Hepimiz hayatta sürekli planlar yapıp duruyoruz. Fakat iş, planları hayata geçirmeye gelince bir şekilde ertelemenin yollarını buluyoruz. “İş bitsin yürüyüşe çıkacağım”, “Bir bardak kahve içeyim sonra duşa girerim”, “Bahar gelsin kesin spora başlayacağım” gibi envai çeşit bahaneler üretiyoruz. Hal böyle olunca yapılacaklar listemiz kocaman bir dağ haline geliyor ve geriye elde sadece başka bir bahara ertelenmiş planlar kalıyor.  

Erteleme hastalığı, literatürdeki adıyla ‘procrastination’ çağımızın en büyük sorunlarından biri. Öyle ki kendisiyle bundan 30 sene öncesine göre 4 kat daha fazla karşılaşıyoruz. Calgary Üniversitesi’nden Prof. Piers Steel’a göre %95’imiz özellikle yapmamız gereken can sıkıcı ve zor işleri ertelemenin bin bir türlü yolunu buluyoruz. Erteleme alışkanlığı olanların %40’ı ciddi maddi kayıplar yaşıyor. Kronik erteleyiciler de bir hayli fazla. Chicago’daki DePaul Üniversitesi’nden emekli Prof. Joseph Ferrari’ye göre dünyanın en az %20’si kronik olarak her şeyi erteliyor. 

Yalnız bu durum bir yanlışlığa sebebiyet vermesin. Bu insanlar işlerini ciddiye almayan, tembel veya umursamaz değiller. Sadece yapmaları gereken işleri bir şekilde beyinlerinin bir köşesinde bekletiyorlar.

Çözümü neden ertelemekte buluyoruz?

Uzmanlara göre bunun 3 temel sebebi var. En bilinen temel sebep; mükemmeliyetçilik. Mükemmeliyetçi bir yapın varsa ve özellikle de alışık olmadığın bir işi yapman gerekiyorsa hemen ertelemeye yöneliyorsun öyle değil mi? Çünkü hataya olan toleransın epey düşük olduğu için yanlış veya eksik bir iş yapmamak için ertelemeyi tercih ediyorsun. 

Diğer bir sebep ise psikolojik baskı. Prof. Joseph Ferrari’ye göre, erteleme probleminin özünde insanları memnun etme isteği yatıyor. “İnsanların hakkınızda ne düşündüklerine çok fazla kafa yoruyorsanız, gerçekten yapamayacağınız işleri bile kabul eder ama sonra ertelersiniz” diyor. Şöyle bir düşününce insan, gerçekten kendime bunu yapmaya gerek var mı diye soruyor…

Başarısızlık korkusu da erteleme dürtüsünü tetikleyenlerden. Bu korku ergenliğinde yaşadığın bir travmadan bile kaynaklanıyor olabilir. Üstesinden gelemeyeceğine inandığın şeyleri erteler geçersin. Son olarak yapamayacağın iş zor, kolay ya da sıkıcıysa işi yapmak istemez ve yapmayı reddedersin.

Ertelemek sağlığımızı etkiler mi?

Erteleme hastalığı üzerine araştırmaları olan Dr. Fuschia Sirois, hastalığın ölümcül bir hal alabileceğini dile getiriyor. Yani öyle ertelemek deyip de geçmemek gerekiyor! 

Şimdi sıra kararını vermekte! Ertelemeye devam etmek mi yoksa sağlıklı bir hayat sürdürmek mi?

Hadi, harekete geç! Bir şekilde yapmak istediğin işlere başla, bitirmek için kendine zaman koy ve seni motive edecek küçük ödüllerle erteleme alışkanlığını tamamen hayatından çıkar.