Yaratıcılıkta kriz sinyalleri önce araştırmalarda ve basında yer almaya başladı. Marketing Turkey’in eski kapaklarından birinde “Acı kaybımız. Can dostumuz, kardeşimiz, en değerli varlığımız Yaratıcılık’ı erken kaybetmenin derin üzüntüsü içindeyiz. Tüm reklam dünyasına başsağlığı dileriz.” yazdı. 2010 yılında Newsweek ise “Yaratıcılık Krizi” başlıklı bir yazı yayınladı. Görünen o ki yaratıcılık susuzluğu çeken reklam dünyası hastalığının farkına vardı ve tedavisini de aramaya başladı. Kimisi esinlenmek için internet gezinti sürelerini uzattı, kimisi spora başladı, kimisi de dijital detokslar denedi. Yaratıcılığa çözüm ararken bile yaratıcı yöntem bulmaya çalıştı. Oysa bir dursa, belki de her şey yerli yerine oturacak. Tembellik ya da aylaklık ne dersen de bu sana lazım. Bunu biz değil, bilim diyor.

OTOPİLOT’UN DEVREDE Mİ?

Medivcal Hypotheses Dergisi’nin 2014’te yayınladığı makaleye göre aylaklık, bilincin derinliklerindeki bastırılmış şeylerin yüzeye çıkmasını sağlıyor. Makalede yazan araştırmada beyin görüntüleme deneylerine katılan denekler, makineye bağlıyken kendi hallerinde bırakılıyor. Tam da bu sırada beyaz önlüklü bilim insanları inanılmaz bir şeye tanıklık ediyor, ”Deneklerin dalgınlık anlarında beyinde üst düzey hareketlenmeler!”

Çıtayı daha da yükseğe koyarak meseleyi anlatmak gerekirse, beyindeki periyodik yani ritmik sinyal nöronlar serbest salınınca işler tıkırında gidiyor.

Hiçbir Şey Yapmamanın Bilimi ve Sanatı kitabını yazan Nörobilimci Prof. Andrew Smart aylaklığın tanımını bedeni otopilota bırakmak olarak anlatıyor. Smart, kitabında “Yaşamınız üzerindeki ‘manuel kontrol’ü bırakıp dinleme durumuna geçtiğiniz zaman, beynin otopilotu devreye girer. Bu otopilot gerçekte nereye gitmek istediğinizi ya da ne yapmak istediğinizi bilir. Fakat onun bildiğini ortaya çıkarmanın yolu sizi yönlendirmesine izin vermekten geçiyor.”

Hâlâ şüpheliysen Sosyolog Bruce Charlton ne diyor bak: “Meslek hayatında yükselmenin tek yolu meşguliyet ustası gibi görünmekten geçer ama inanın hiçbir şeye yaramıyor.”Zihnimizi boş yere meşgul etmek beynimiz için son derece yanlış bir tercih. Ancak burada aylaklık ile tembelliği ayırmak gerekiyor. Sürekli çalışmak, hobilere vakit ayırmak, kendini geliştirmek için yeni yeni kurslara kayıt olmak ya da ilk fırsatta spor yapmak… Tüm bunların arasında aylaklığa yani zihni boş bırakmaya zaman ayırmak ile tüm bunları yapmayı ertelemek arasında ince bir çizgi bulunuyor.

Bu yöntemi deneyen birçok yaratıcı isim de var. Grammy’li tasarımcı Stefan Sagmeister 7 yılda bir, 12 aylık tatil yapıyor örneğin. Dünyadaki en iyi şefler arasında gösterilen Ferran Adria restoranını yılda sadece 7 ay açıyor. 5 aylık seyahat ve bol dinlenmeli tatil yapıyor. Bunlar uç örnekler, biliyoruz. Peki evde çalışırken saate bakmayı unuttuğun şu günlerde kendini arada bir otopilota bırakmaya ne dersin? Bak hâlâ “işler ne olacak” diye düşünüyorsun, çek şu yastığı biraz uzan.